Αγαπητοί φίλοι, καλησπέρα.  

Είναι μια ιδιαίτερη τιμή για τον τόπο της μαρτυρικής Ηπείρου να ανασύρουμε γεγονότα και μορφές που χάραξαν με τη ζωή και το θάνατό τους την ιστορία της.

Η σημερινή εκδήλωση εκτός από μια παρουσίαση βιβλίου αποτελεί πράξη απόδοσης τιμής σε μια από τις συγκλονιστικότερες σελίδες του τόπου μας αλλά και μια συνειδητή επιλογή να εμβαθύνουμε συνεχώς στην ιστορία μας.

Η επιλογή της ημέρας για την παρουσίαση του βιβλίου έχει τους λόγους της και τους συμβολισμούς της. Η συμπλήρωση 72 χρόνων από τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου αποτελεί επέτειο μνήμης και εγρήγορσης.

Ο τραγικός απολογισμός του πολέμου με ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους στο μέτωπο, σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, από βομβαρδισμούς, από την πείνα και το ψύχος και η κοινωνική εξαθλίωση και η οικονομική καταστροφή ως συνέπειά του, αποτυπώνουν μια κατάσταση ζοφερή και προκαλούν σε εμάς περίσκεψη αλλά και εγρήγορση, ώστε να αποτρέψουμε με κάθε τρόπο την επανάληψη τέτοιων φαινομένων.

Η χώρα μας ήταν μεταξύ των πρώτων χωρών στην Ευρώπη σε απώλειες ανθρώπινων ζωών και υποδομών, αναλογικά με τον πληθυσμό της. Σήμερα διατυπώνουμε το αίτημά μας για τη διεκδίκηση των οφειλών, το οποίο έχει ιστορικές, ηθικές, πολιτικές και νομικές διαστάσεις.

Η σημερινή Κυβέρνηση, είναι η πρώτη που φέρνει το θέμα στη Βουλή των Ελλήνων με τη σύσταση Διακομματικής επιτροπής. Ακόμη, το Εθνικό Συμβούλιο για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών καταλήγει στη διεκδίκηση των οφειλών σε πολιτικό, διπλωματικό και, αν χρειαστεί, σε νομικό επίπεδο.

Αγαπητοί φίλοι,

Ο φασισμός και η μισαλλοδοξία δεν έχουν καμία θέση στη σύγχρονη Ευρώπη και κάθε απόπειρα αναβίωσης τέτοιων ιδεολογιών και πρακτικών πρέπει να αντιμετωπίζεται αποφασιστικά.

Το οφείλουμε στα εκατομμύρια θύματα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, το οφείλουμε όμως και στα παιδιά μας, για να τους εξασφαλίσουμε ένα μέλλον βασισμένο στις αξίες της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ειρήνης και της αλληλεγγύης.

Ο Δημήτρης Βλαχοπάνος έγραψε την τραγική ιστορία ενός ανθρώπου που τα είδε όλα. Ή που τα πέρασε όλα, αλλά άντεξε εντέλει και επέστρεψε απ’ το θάνατο στη ζωή. Παρασκευή βράδυ της 24ης Μαρτίου 1944  οι Γερμανοί ναζιστές μάζεψαν τους Εβραίους της Άρτας, των Ιωαννίνων, της Πρέβεζας, του Αγρινίου, της Πάτρας, της Αθήνας, της Λάρισας, των Τρικάλων, του Βόλου…

Και αφού τους στοίβαξαν στα βαγόνια της ντροπής, τους μετέφεραν στο  Άουσβιτς, όπου οι ηλικιωμένοι, οι ανίκανοι για δουλειά, οι μητέρες και τα παιδιά οδηγήθηκαν αμέσως στους θαλάμους αερίων και από εκεί στους φούρνους. Και οι ικανοί για δουλειά χώθηκαν στους άλλους θαλάμους και στα καταναγκαστικά έργα. Όπου κανένας δεν ήταν βέβαιος για τίποτε.

Το μυθιστόρημα «Ισαάκ Μιζάν, αριθμός βραχίονα 182641» είναι πλημμυρισμένο από Ήπειρο. Πρόκειται για μια τολμηρή σύλληψη, για ένα εγχείρημα που ξεφεύγει από τα συνήθη δεδομένα της αφηγηματικής πεζογραφίας.

Με το τέχνασμα της μυθιστορηματικής αυτοβιογραφίας ο συγγραφέας υποδύεται τον πρωταγωνιστή κρατούμενο των στρατοπέδων και βαδίζει με τρόπο δραματικό ανάμεσα στα πραγματικά γεγονότα και τη μυθοπλασία.

Σε κάθε περίπτωση οφείλει να ακολουθεί την αφήγηση του πραγματικού κρατούμενου, αλλά και να κινείται πάνω στα πραγματικά γεγονότα αποφεύγοντας τις υπερβολές και τους μελοδραματισμούς.

Κεντρικό σημείο του βιβλίου είναι η κτηνωδία του ναζισμού. Η βιομηχανία της εκμηδένισης και του θανάτου που επεξεργάστηκε και εφάρμοσε η χιτλερική Γερμανία. Ολόκληρο το βιβλίο το διατρέχει η οπτική αυτή: ο μέγας εχθρός του ανθρώπου και η μεγάλη ντροπή των αιώνων είναι ο ναζισμός.

Αξιόλογοι συμπολίτες μας θα μιλήσουν απόψε για το βιβλίο και τον συγγραφέα, υπενθυμίζοντάς μας πως καμιά ιστορία δεν είναι δική μου, δεν είναι δική σου, δεν είναι του άλλου. Κάθε ιστορία, κάθε τραγική ιστορία είναι δική μας. Είναι ιστορία όλων μας.

Χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του Γερμανού πάστορα Μάρτιν Νιμέλερ , ομήρου στα ναζιστικά στρατόπεδα: Όταν ήρθαν να πάρουν τους τσιγγάνους δεν αντέδρασα. Δεν ήμουν τσιγγάνος. Όταν ήρθαν να πάρουν τους κομμουνιστές δεν αντέδρασα. Δεν ήμουν κομμουνιστής. Όταν ήρθαν να πάρουν τους Εβραίους δεν αντέδρασα. Δεν ήμουν Εβραίος. Όταν ήρθαν να πάρουν εμένα, δεν είχε απομείνει κανείς για να αντιδράσει…

Μ’ ένα τέτοιο πνεύμα αντίκρισε την ιστορία του Ισαάκ Μιζάν ο Δημήτρης Βλαχοπάνος και την έκανε βιβλίο. Η ιστορία, ωστόσο, του Ισαάκ Μιζάν είναι ταυτόχρονα η ιστορία χιλιάδων Ελλήνων Εβραίων ομήρων που μαρτύρησαν μέσα στη βιομηχανία θανάτου που έστησε ο ναζισμός εφαρμόζοντας το δόγμα «βία χωρίς όρια» και παρέχοντας το δικαίωμα στην άρια φυλή να κουρελιάζει και να συντρίβει ό,τι αυτή θεωρεί κατώτερο και ενοχλητικό για τη μεγάλη και δυνατή Γερμανία των εκλεκτών.

Παρακολουθήστε το σχετικό βίντεο: